5 juli 2018 Mick Hulzenboom

Energiek leven is een keuze

Iedereen herkent het wel: je voelt je een dag niet zo lekker. Maar je moet werken. Dat is gewoon vervelend, en of je nou wel naar werk gaat of niet, lijdt je productiviteit er onder. Hoe vaker dit gebeurt binnen een bedrijf hoe vervelender dat natuurlijk is voor zowel de werknemer als de werkgever. Elk bedrijf wil graag dat zijn werknemers gezond zijn en zich energiek voelen. Dat zorgt voor een fijnere sfeer op de werkvloer en voor meer productiviteit. Om dit probleem aan te gaan is er al een aantal jaren een trend aan de gang onder de noemer vitaliteit. Laten we eerst een kijkje nemen naar de definitie van vitaliteit: energie om te leven. De synoniemen van vitaliteit zijn levenskracht en hoeveelheid energie. Factoren die hier aan bijdragen zijn zowel fysieke als mentale gezondheid. Kortom staat vitaliteit dus gelijk aan hoe veel energie we hebben om te leven. En iedereen wil zich graag energiek voelen. Maar om je energiek te voelen moet je ook gezond leven en een omgeving hebben die dat stimuleert. Deze stimulerende omgeving is niet alleen thuis of in je vriendenkring wenselijk maar ook op werk! De werkgever draagt ook verantwoordelijkheid voor de vitaliteit van zijn werknemers.

Langer vitaal
Vitaliteit wordt steeds belangrijker door twee ontwikkelingen: het opschuiven van de pensioenleeftijd en het vergrijzen van Nederland. De AOW-leeftijd gaat in stappen omhoog. In 2018 bedraagt de AOW-leeftijd 66 jaar en deze zal stijgen naar 67 in 2021.

De vergrijzing wordt ook steeds meer merkbaar, waar de gemiddelde leeftijd van de arbeidsmarkt in 2001 nog 38,3 jaar was, is dat in 2014 gestegen tot 41,9 jaar. Verder neemt de grijze druk ook steeds meer toe. Dat is de verhouding tussen de 65-plussers tegenover de 20-65-jarigen.

Zowel het opschuiven van de pensioenleeftijd als de vergrijzing draagt bij aan het veranderen van de samenstelling van werknemers in elke organisatie. De werknemers moeten dus langer mee en zijn gemiddeld ouder. Juist daarom is het belangrijk om vitaliteit te ondersteunen. Het leidt tot langere en gezondere inzet van human capital. Bij 56 procent van de HRM’ers staat dit langer en gezonder inzetbaar blijven van medewerkers in hun top 3 van prioriteiten. Ander onderzoek laat zien dat HRM’ers steeds meer de verantwoordelijkheid van gezondheid en welbevinden legt bij de werknemers zelf. Deze tegenstrijdige bevindingen laten zien dat het belang van vitaliteit wel duidelijk is en ook de voordelen die het met zich meebrengt, maar er weinig aan wordt gedaan. Zorg dat dit in jouw organisatie geen onderwerp is dat eeuwig op een verlanglijstje blijft staan maar zorg dat hier daadwerkelijk actie voor wordt ondernemen! Dat kan op de volgende manieren:

Vitaal leiderschap
Dit kan op twee manieren worden geïnterpreteerd: dat de leider binnen een organisatie bezig moet zijn met vitaliteit of dat iedereen leiding moet nemen over zijn eigen vitaliteit. Beide opvattingen zijn correct en belangrijk!

Als eerste de vitale leider. Goed voorbeeld doet volgen. Voor een vitale transformatie in een bedrijf moet iedereen meedoen. Als de manager niet gemotiveerd is om een vitaal leven te leiden ondermijnt dat de motivatie van de werknemers. Maar wanneer de manager zich wel bezield bezighoudt met vitaliteit inspireert dat de werknemers. Zorg er dus voor dat de leiders in het bedrijf daadwerkelijk overtuigd zijn van het nut van vitaliteit en dat ze daad bij woord voegen.

Ten tweede de opvatting dat iedereen leiding moet nemen over vitaliteit in zijn eigen leven. Het dominante paradigma is dat gezondheid en vitaliteit iets is dat je overkomt. Er moet afstand worden genomen van deze overtuiging om plaats te maken voor het juiste paradigma: gezondheid en vitaliteit is iets dat je zelf actief creëert door middel van je keuzes, gedrag en overtuigingen op een dagelijkse basis. Zorg er dus voor dat de werknemers hier op een juiste manier over worden ingelicht. Als ze één keer luisteren naar een goede spreker zou dit al het begin kunnen zijn om geïnspireerd te worden voor een vitale levensstijl.

Beweging op de werkplek
Je lichaam is gemaakt om te bewegen. Het is dan ook niet verrassend dat beweging goed is voor je lichaam en stilzitten slecht is voor je lichaam. Volgens onderzoek zijn er veel risico’s verbonden aan een zogenaamde “zittende leefstijl”. En deze risico’s zijn onafhankelijk van wel of niet voldoende sporten en bewegen buiten werk.

Risico’s van een zittende levensstijl:

  1. Verhoogde kans op diabetes type 2
  2. Gewichtstoename
  3. Hoge bloeddruk
  4. Meer psychische angst en stress
  5. Verhoogde kans op depressie
  6. Verhoogde kans op een hartaanval
  7. Slapeloosheid
  8. Verhoogde kans op artritis
  9. Rugpijn
  10. Verhoogde kans op kanker
  11. Spataderen

Dit zijn flink wat vervelende gezondheidsimplicaties waar je absoluut zo ver mogelijk vandaan wil blijven. Gelukkig kan dat ook, want er zijn simpele oplossingen om deze risico’s tegen te gaan!

Als eerste kan er een boel schade beperkt worden door een juiste houding aan te nemen tijdens het zitten. Wanneer je voorover hangt of onderuit zakt dan wordt het lichaam extra belast. Dat leidt tot verhoogde belasting in en rondom de knieën, verhoogde belasting van de rug en een verminderde longinhoud. Zorg er voor dat je rechtop zit, je schouders naar achteren plaatst en je knieën geen hoek maken kleiner dan 90 graden.

Als tweede is het goed om elk uur op te staan om je benen te strekken. Dat is eigenlijk al een goed plan omdat regelmatige pauzes zorgen voor betere concentratie. Hiermee sla je twee vliegen in één klap dus.

Als derde en laatste punt: gebruik een bureau waar je aan kan staan. Staan is beter voor je lichaam dan zitten. Er zijn hier een aantal variaties op: verstelbare bureaus waar je kan staan én zitten, fietsbureaus en zelfs bureaus met een loopband.

Flexwerken
Flexwerken is natuurlijk niet nieuw maar het kan wel bijdragen aan het welzijn van werknemers. Wanneer er onafhankelijk van tijd en plaats gewerkt kan worden leidt dat tot minder stress en minder ziekteverzuim. Goed voor de productiviteit dus. Als eerste helpt flexwerken om de balans tussen werk en privé in evenwicht te houden. Het is dan bijvoorbeeld makkelijk om thuis een pakketje af te laten leveren of nog even wat kleren in de wasmachine te doen. Ten tweede is het veel fijner om thuis te kunnen werken als je ziek begint te worden bijvoorbeeld. 62% van de medewerkers werkt liever thuis bij een verkoudheid of bij lichte fysieke ongemakken. Maar dat kan alleen als de werkgever dat toelaat, dus zorg voor je werknemers en bied ze de mogelijkheid om thuis aan de slag te kunnen gaan. Ten derde bespaart het reistijd en daarom is het vooral erg gunstig voor medewerkers die een lange reistijd hebben. En dat gaat al helemaal op als ze een drukke dag hebben door zaken die niet werkgerelateerd zijn.

Meditatie, mindfulness, ontspanning en stressreductie
De mentale gezondheid van een medewerker is net zo belangrijk als de fysieke gezondheid. Alleen wordt daar heel weinig aandacht aan geschonken op de werkvloer. Als eerste draagt meditatie, en ook mindfulness, bij aan levenskwaliteit op veel verschillende fronten. Het zorgt voor meer emotionele balans, voor betere concentratie, vermindert depressieve gevoelens, grotere ervaring van geluk, versterkt het immuunsysteem, leidt tot minder angst, lagere bloeddruk en betere slaap. Zo draagt het bij aan de vitaliteit zowel tijdens als buiten werkuren en dient het als een hele productieve vorm van pauze houden. Wanneer er sprake is van mentale vermoeidheid door een paar uur aan intensief te werken aan een project, helpt meditatie om de hersenen rust te geven. Op deze manier kan je daarna weer vol mentale energie aan de bak. Bied werknemers daarom ook een mogelijkheid om ergens te kunnen mediteren.

Ten tweede: powernaps. Dit wordt weinig gedaan op de werkvloer, maar daarmee wordt ook productiviteit gemist.

Mindfulness

Wellness portal (&wearable techno?)

 Referenties:

www.encyclo.nl/begrip/vitaliteit

https://buro-animo.nl/nieuws/bericht/duurzame-inzetbaarheid

https://www.svb.nl/int/nl/aow/wat_is_de_aow/wanneer_aow/

https://www.cbs.nl/nl-nl/achtergrond/2017/11/vergrijzing-en-de-nederlandse-economie

https://www.driessen.nl/publiekperspectief/duurzame-inzet-in-top-3-hr-themas-2017/?goedbekend=1

http://www.pwnet.nl/personeelsmanagement/nieuws/2016/10/duurzame-inzetbaarheid-in-top-3-hr-themas-2017-10122753

https://jessevandervelde.com/15-nadelen-van-zitten-en-11-simpele-oplossingen-waarom-we-verouderen-en-depressief-worden-als-we-meer-dan-8-uur-per-dag-zitten/

Tremblay, M. S., Colley, R. C., Saunders, T. J., Healy, G. N., & Owen, N. (2010). Physiological and health implications of a sedentary lifestyle. Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism35(6), 725-740.

https://www.hrpraktijk.nl/topics/hoe-werk-verandert/achtergrond/de-10-voor-en-nadelen-van-thuiswerken

Kristeller, J. L. (2003). Mindfulness, wisdom and eating: Applying a multi-domain model of meditation effects. Journal of constructivism in the human sciences8(2), 107-118.

https://www.happywithyoga.com/mindfulness/waarom-mediteren-wetenschappelijk-voordelen-meditatie/

https://yurielkaim.com/benefits-of-power-naps/